سوالات آزمون فینال بهورزی 1393 دانشگاه شهیدبهشتی

سوالات آزمون فینال بهورزی 1393 دانشگاه شهیدبهشتی

فرمت: pdf  تعداد صفحات:29

سلامت روانی،اجتماعی و اعتیاد 1

1- پیگیری بیماران شدید روانی پس از کنترل بیماری …………….. است.

الف – ماهی یکبار

ب- 2 ماه یکبار

ج- ماهی 2 بار

د- 3 ماه یکبار

2-گردن گرفتن کودک براساس نمودار رشد چه زمانی اتفاق می افتد ؟

الف- 1 تا 2 سالگی

ب- 12 تا 18 ماهگی

ج- 6 ماهگی

د- 3 ماهگی

3-وظایف بهورزان در برنامه ی بهداشت روان چیست ؟

الف – ارجاع،پیشگیری،آموزش،گزارش،بیماریابی

ب- بیماریابی،ارجاع،پیشگیری،آموزش،گزارش

ج- ارجاع،بیماریابی،آموزش،گزارش

د- بیماریابی،آموزش،گزارش،پیگیری،ارجاع

4-صرع چند نوع است ؟

الف- صرع بزرگ- صرع کوچک

ب- صرع بزرگ- صرع کوچک- صرع موضعی- صرع مداوم

ج- صرع بزرگ- صرع موضعی

د- صرع بزرگ- صرع موضعی- صرع مداوم

5-درمان به موقع و مناسب بیماری ها جزء کدام یک از انواع پیشگیری بهداشت روان است؟

الف- پیشگیری اولیه

ب- پیشگیری ثانویه

ج- پیشگیری نوع سوم

د- هیچکدام

بهداشت محیط 4

6-فرق بین گندزدایی نمودن و ضد عفونی نمودن چیست ؟

الف ) هیچ فرقی با هم ندارند .

ب ) ضدعفونی نمودن یعنی نابود کردن عوامل بیماریزا از بافت های زنده است

ج ) گندزدایی نمودن عبارت است نابود کردن عوامل بیماریزا وغیربیماریزادر محیط های بی جان

یعنی استفاده از مواد شیمیایی برای جلوگیری از آلودگی محیط

د ) هیچکدام

7-میزان مطلوب کلرآزاد باقیمانده برای گندزدایی آب آشامیدنی با پر کلرین چقدر می باشد ؟

الف ) 2 و 1

ب ) 1 و 2

ج ) 2 و0/2

د ) 0/2 و 0/8

8-تعریف امکنه بهسازی :

الف ) امکنه ای که فصل دوم آئین نامه اجرائی قانون اصلاح ماده 13 را رعایت کند

ب ) امکنه ای که شرایط ساختمانی و بهداشتی محلهای مشمول قانون را رعایت کند

ج ) گزینه الف و ب

د ) هیچکدام

9-میزان کلر برای ضد عفونی هر متر مکعب آب چند گرم می باشد ؟

الف ) 8- 2 گرم

ب ) 3- 5 گرم

ج ) 3- 8 گرم

د ) 2- 3 گرم

زیج حیاتی 5

10-تعریف میزان خام تولد کدام است ؟

الف ) تعداد موالید زنده در یک فاصله زمانی معین / تعداد تولد درهمان فاصله زمانی معین ×1000

ب ) تعداد موالید زنده در یک سال / تعداد جمعیت در وسط همان سال ×1000

ج ) تعداد موالید زنده یکسال در هرگروه سنی / جمعیت زنان همان گروه سنی درهمان سال ×1000

د) تعداد زایمان های انجام شده در بیمارستان / کل زایمانهای انجام شده ×1000

11-در روستایی در ماه تیر 5 نفر و تا تاریخ 20 مرداد 3 نفر بدنیا آمده اند امروز 5/21 میباشد باید در جداول زیج حیاتی چه ارقامی ثبت شده باشد ؟

الف) در جدول زایمان و موالید در قسمت بالای زیج حیاتی عدد 8 و در گردونه وسط عدد 5

ب ) در جدول زایمان و موالید در قسمت بالای زیج حیاتی عدد 5 و در گردونه وسط عدد 5

ج) در جدول زایمان و موالید در قسمت بالای زیج حیاتی عدد 8و در گردونه وسط عدد 8

د) در جدول زایمان و موالید در قسمت بالای زیج حیاتی عدد 5و در گردونه وسط عدد 8

12-میزان مرگ کودکان کمتر از 5 سال ؟

الف) تعداد مرگ کودکان کمتر از 5 سال / جمعیت کل ×1000

ب ) تعداد مرگ کودکان کمتر از 5 سال/ تعداد کل زنان در سنین باروری ×1000

ج ) تعداد مرگ کودکان کمتر از 5 سال/ موالید زنده ×1000

د ) تعداد مرگ کودکان کمتر از 5 سال/ تعداد کل زایمانها ×1000

13-در صورتی که مادر 28 ساله ای دوقلو زاییده و یک قل پسر آن در منزل مرده بدنیا آمده وقل دوم دختر زنده در بیمارستان بدنیا آمده است ثبت اطلاعات در زیج به چه صورت است :

الف) در زایمانها ، قسمت مرده بدنیا امده پسر یک نفر ، زنده بدنیا امده دختر یک نفر ، سن مادر 29-25 یک نفر ،شرایط زایمان بیمارستان یک نفر

ب) در زایمانها ، قسمت مرده بدنیا امده پسر یک نفر ، زنده بدنیا امده دختر یک نفر ، سن مادر 29-25 دو نفر ، شرایط زایمان بیمارستان دو نفر

ج ) در زایمانها ، قسمت مرده بدنیا امده دختر یک نفر ، زنده بدنیا امده پسر یک نفر ، سن مادر 29-25 یک نفر ،شرایط زایمان بیمارستان یک نفر

د ) در زایمانها ، قسمت مرده بدنیا امده پسر یک نفر ، زنده بدنیا امده دختر یک نفر ، سن مادر 29-25 دو نفر ، شرایط زایمان بیمارستان یک نفر

14-منظور از مرده زایی چیست؟

الف) کلیه کودکانی که بدون هیچگونه علائم حیاتی به دنیا می آیند.

ب) کلیه کودکان به دنیا امده زیر سن 20 هفتگی

ج ) کلیه کودکانی که با وزن 500 گرم و کمتر بدون هیچگونه علائم حیاتی به دنیا می آیند.

د ) کلیه کودکانی که بعد از هفته 22 حاملگی بدون هیچگونه علائم حیاتی به دنیا می آیند

بهداشت دهان و دندان 5

15-کدامیک از عبارت زیر درخصوص ساختمان دندان نادرست می باشد؟

الف –لثه از بافتهای نگهدارنده دندان است و استخوان فک ها را می پوشاند

ب-مغز دندان داخلی ترین قسمت دندان است که حاوی اعصاب و رگهای خونی می باشد

ج-سمان لایه میانی ریشه را می پوشاند

د-لایه سطحی دندان سخت ترین بافت ساخته شده در بدن انسان است

16درخصوص بیماری برفک و تبخال کدام عبارت غلط است ؟

الف-برفک بیماری قارچی با دانه های بسیار ریز سفید رنگ تظاهر می یابد

ب-برفک در افرادی که دارای بهداشت دهان ضعیف هستند ایجاد می شود

ج-تبخال بیماری ویروسی و قابل انتقال است به صورت زخمی ساده و دردناک

د-در صورت زمان معاینه فرد مبتلا به تبخال باید از دستکش معاینه استفاده شود .

17-درخصوص عوامل موثر بر پوسیدگی زایی مواد غذایی کدام عبارت نادرست است؟

الف-غذاهایی که قدرت چسبندگی بیشتری بر سطح دندان ها دارند میزان پوسیدگی زایی آنها بیشتر خواهد بود.

ب-هر چقدر تعداد دفعات مصرف مواد غذایی بیشتر شود میزان پوسیدگی زایی آن بیشتر می شود.

ج-مصرف نوشابه ها به همراه مواد غذایی دیگر باعث می شود تولید اسید کمتر شود .

د- مواد قندی را به کلی از غذاهای روزانه نمی توان خارج کنیم.

18-کدامیک از عبارات زیر درخصوص مراقبت دهان و دندان کودکیان زیر 2 سال نادرست است؟

الف-برجستگی لثه و خارش ، التهاب لثه از علائم دندان درآوردن کودک می باشد.

ب-تمیز کردن لثه ها حتی قبل از رویش دندان ها باید انجام شود .

ج-سندرم شیشه شیر در کودک به دلیل کاهش میزان بزاق دهان کودک در کودکان زیر 3 سال بوجود می آید .

د-دو بار در روز تمیز کردن دندانهای کودک با استفاده از مسواک انگشتی یا گاز تمیز باید صورت گیرد .

19-در خصوص مراقبت های بهداشت دهان و دندان در خانم های باردار کدامیک غلط است؟

الف ) در سه ماهه اول بارداری صبح ها بدلیل استفراغ مکرر بیماری دهان و دندان افزایش می یابد.

ب ) کاهش ظرفیت معده در دوران بارداری از عوامل افزایش پوسیدگی می باشد.

ج ) التهاب لثه در دوران بارداری پس از ماه هشتم و دوران پس از زایمان افزایش می یابد.

د ) بیماری های لثه شدید در زمان بارداری یک عامل خطرزای مهم برای تولد نوزاد نارس می باشد

مانا 5

20-کدام گزینه علامت خطر فوری در یک کودک مصدوم می باشد ؟

الف ) انسداد تنفسی

ب ) سیانوز مرکزی

ج ) علائم شوک – کما – تشنج

د ) تمام موارد

21-حداکثر زمان گزارش تلفنی مرگ کودک 1 تا 59 ماهه از مرکز بهداشتی درمانی به ستاد بهداشت خانواده ؟

الف) 12 ساعت

ب ) 24 ساعت

ج ) 28 ساعت

د ) 72 ساعت

22-کدامیک از جملات زیر صحیح می باشد؟

الف) دومین علت مرگ کودکان 1 تا 59 ماهه سال 92 در ایران ، سوانح و حوادث (حوادث ترافیکی) است.

ب ) حداکثر زمان گزارش تلفنی مرگ کودک 1 تا 59 ماهه از خانه بهداشت به مرکز بهداشتی درمانی 24 ساعت است.

ج ) در صورت مشاهده سوختگی عمیق(درجه 2III% و بیشتر، سوختگی شیمیایی، سوختگی اندام تناسلی در کودک،طبقه بندی سوختگی شدید اعلام می گردد.

د ) تمام موارد

23-دختری 3 ساله با سوختگی اندام تناسلی به مرکز بهداشیت ی درمیان ی آورده شده است . درکدام طبقه بندی قرار می گیرد؟

الف ) سوختگی شدید

ب ) سوختگی متوسط

ج ) سوختگی خفیف

د ) هیچ کدام

24-کدام یک از جملات زیر صحیح است ؟

الف ) روی سطح سوختگی یخ گذاشته نشود.

ب ) تاولهای ناشی از سوختگی را نترکانید.

ج ) روی محل گزیدگی را برش ندهید و با دهان زهر را مکش نکنید.

د ) تمام موارد فوق

سلامت باروری 5

25-کدام گزینه در مورد بچه های تک فرزند صحیح می باشد ؟

الف- بچه های تک فرزند به تنهایی و انزوا بیشتر تمایل دارند و از جامعه هر روز دورتر می شوند.

ب- بچه های تک فرزند کانون تمام توجهات والدین هستند و با ورود به جامعه دچار سرخوردگی می شوند.

ج- حمایت افراطی از نک فرزندها اجازه نمی دهد که آنان خود را برای رشد و بلوغ احساسات تقویت کنند.

د – همه موارد

ادامه مطلب رابادانلود فایل پیوستی مشاهده کنید:

هشدار در مورد فرآورده های مورد استفاده جهت رفع علائم سرماخوردگی و سرفه در كودكان

هشدار در مورد فرآورده های مورد استفاده جهت رفع علائم سرماخوردگی و سرفه در كودكان

فرمت: pdf  تعداد صفحات:32

سرماخوردگی(Common Cold)

سرماخوردگی يك بيماری تنفسی است كه معمولاً خود بخود بهبودمی يابد و علائم بيماری حدود يك هفته طول می كشد. تقريباً در يك چهارم بيماران ممكن است علائم حدود دو هفته باقی بماند . معمولاً علائم نازال و فارنژال بعد از سه يا چهار روز از بروز بيماری شروع به فروكش كردن ميكنند. علائم سرماخوردگی معمولاً شامل عطسه،سرفه، آبريزش يا گرفتگی بينی و گلو درد است. در كودكان تب نيزممكن است بروز كند.

انجام درمان علامتی سرماخوردگی در كودكان مورد بحث است .اگرچه برخی از داروها در درمان علامتی سرماخوردگی در بالغين مؤثر هستند، از آنجا كه كودكان در مطالعات نمی توانند مورد ارزيابی قرار گيرند، مطالعه ای اثر بخشی مشخص اين داروها را در كودكان نشان نداده است. مطالعات روی اين درمان ها در كودكان معمولاً براساس مشاهدات والدين يا سايرين است.

استفاده از درمان های علامتی در كودكان فقط می تواند بر اين گمان انجام گيرد كه اثرات اين درمان ها در كودكان شبيه بالغين است .بنابراين تصميم گيری در مورد استفاده از اين داروها در كودكان بايد با در نظر گرفتن عوارض جانبی بالقوه آنها باشد.علائم آزاردهنده سرماخوردگی بر اساس مرحله بيماری متنوع است و اگر نياز به درمان علامتی باشد، نوع علائم بيمار تعيين كننده هدف درمان و داروهای مصرفی است.

اگر درمان علامتی پيشنهاد شود، بايد توجه كافی برای اطمينان ازاينكه مراقبت دهنده اثرات بالقوه داروها را می داند و قادر به تعيين اينكه مراقبت دهنده اثرات بالقوه داروها را می داند و قادر به تعيين دوز مناسب داروهاست، اعمال گردد. در ادامه به برخی درمان های علائم آزاردهنده بيماری اشاره می گردد.

احتقان بينی

آدرنرژيك های خوراكی و موضعی هر دو می توانند به عنوان ضداحتقان استفاده شوند . آدرنرژيك های موضعی مانند اكسی متازولين، گزيلومتازولين (در كشور وجود ندارند) و فنيل افرين به صورت قطره بينی و يا اسپری بينی وجود دارند . فرمولاسيون های حاوی دوزهای كمتر برای استفاده در كودكان در دسترس است، اگرچه اين داروها برای استفاده در كودكان زير دو سال تأييدنشده اند.

جذب سيستميك ايميدازول ها (اكسی متازولين، گزيلومتازولين) به صورت بسيار نادر سبب براديكاردی، هيپوتنشن و كما می گردد .همچنين بايد از استفاده طولانی مدت آدرنرژيك های موضعی به سبب بروز رينيت ناشی از دارو (احساس گرفتگی بينی بعد از قطع مصرف دارو) اجتناب گردد.

داروهای آدرنرژيك خوراكی از آدرنرژيك های موضعی اثر كمتری دارند و گاهی اوقات نيز با اثرات سيستميك مانند تحريك سيستم اعصاب مركزی، هايپرتنشن و پالپيتيشن همراه هستند.

آبريزش بينی

آنتی هيستامين های نسل اول آبريزش بينی را 25 تا 30 درصد كاهش می دهند.به نظر می رسد اثر آنتی هيستامين ها روی آبريزش بينی بيشتر با اثرات آنتی كولينرژيكی آنها در ارتباط باشد تا اثرات آنتی هيستامينی اين داروها، بنابراين نسل دوم يا نان سداتيو آنتی هيستامين ها روی علائم سرماخوردگی مؤثر نيستند . مهمترين عارضه جانبی آنتی هيستامين ها سديشن است، اگر چه برخی شواهد وجود دارد كه اين عارضه كمتر از بالغين كودكان را آزار می دهد.آبريزش بينی می تواند همچنين با ايپراتروپيوم برومايد (يك آنتی كولينرژيك موضعی) درمان شود. اين دارو اثراتی قابل مقايسه با آنتی هيستامين ها دارد، اما با سديشن همراه نيست . مهمترين عارضه شايع اين دارو تحريك بينی و خونريزی است.

گلو درد

گلو درد متعاقب سرماخوردگی معمولاً شديد نيست، اما درمان با مسكن های ملايم گاهی اوقات بويژه اگر با درد عضله يا سردرد همراه باشد، انجام می گيرد. استفاده از استامينوفن در طول عفونت های رينوويروس با سركوب پاسخ های NEUTRALIZING ANTIBODY همراه است، اما اين مشاهده اثر بالينی مشخص ندارد.

آسپيرين نبايد به كودكان با عفونت های تنفسی به دليل خطر بروز سندرم ری در كودكان مبتلا به آنفلوآنزا داده شود.

سرفه

مهار سرفه معمولاً در بيماران مبتلا به سرماخوردگی لازم نيست. سرفه در برخی بيماران به دليل تحريك دستگاه تنفسی فوقانی به دليل ترشحات پشت حلق ظاهر می شود. سرفه در اين بيماران در طول زمان علائم نازال بسيار برجسته است و درمان با نسل اول آنتی هيستامين ها معمولاً مفيد است. قطره های ضدسرفه حاوی شكر يا LOZENGE ممكن است، موقتاً مؤثر باشند. در ساير بيماران سرفه می تواند به دليل REACTIVE AIRWAY DISEASE ناشی از ويروس باشد. در اين بيماران ممكن است سرفه روزها و هفته ها بعد از فاز حاد بيماری ادامه داشته باشد . ممكن است استروئيدهای استنشاقی و برونكوديلاتورها لازم باشد.كدئين و دكسترومتورفان روی سرفه سرماخوردگی اثر ندارند .اكسپكتورانت ها مانند گايافنزين ضدسرفه های مؤثری نيستند.

هشدار در مورد مصرف فرآورده های سرماخوردگی و سرفه در كودكان

FDA قوياً پيشنهاد می دهد كه فرآورده های بدون نسخه سرماخوردگی و سرفه (حاوی دكونژستانت، اكسپكتورانت،آنتی هيستامين و ضد سرفه) در نوزادان و كودكان زير دو سال به دليل امكان بروز عوارض بسيار جدی و تهديد كننده حيات مانندتشنج، افزايش ضربان قلب، كاهش سطح هوشياری و حتی مرگ بكار نروند.FDA اظهار می كند كه اين داروها ايمنی و اثربخشی برای كودكان زير دو سال نشان نداده اند. اين سازمان هنوز مطالعات خود را در مورد ايمنی اين داروها در كودكان 2 تا 11 سال به اتمام نرسانده است.

سازمان (Consumer Healthcare Products Association)CHPA از شركت های توليدكننده دارو خواسته است كه به صورت داوطلبانه برچسب فرآورده های بدون نسخه سرماخوردگی و سرفه را اصلاح و عبارت در كودكان زير 4 سال نبايد استفاده شود را روی برچسب ذكر كنند، قبلاً روی برچسب عبارت نبايد در كودكان زير 2 سال استفاده شود، ذكر شده بود.

آسيب های جدی و مرگ در بين نوزادان و كودكان مصرف كننده اين داروها گزارش شده است، اما اكثر وقايع به دليل مصرف دوز بيشتر يا مصرف دارو توسط كودك بدون نظارت والدين بوده است.

با توجه به موارد اشاره شده و همچنين صدور دو اطلاعيه ADR ازمركز ثبت و بررسی عوارض ناخواسته داروها به منظور پيشگيری ازوقوع اين قبيل عوارض توجه همكاران محترم را به موارد ذكر شده در اطلاعيه ADR جلب می نمايد:

• تجويز آنتی هيستامين ها مانند ديفن هيدرامين، كلرفنيرامين،برم فنيرامين و سيپروهپتادين، دكونژستانت ها مانندپسودوافدرين، ضد سرفه ها مانند دكسترومتورفان و خلط آورها مانند گايافنزين در كودكان با سن كمتر از دو سال توصيه نمی شود و در كودكان با سن كمتر از 6 سال نيز بايد با احتياط كامل و رعايت موارد منع مصرف، استفاده شود . لذا در صورت تجويز فرآورده های حاوی اجزاء مذكور جهت كودكان از قبيل قرص و شربت سرماخوردگی كودكان (حاوی كلرفنيرامين و پسودوافدرين)، شربت ديفن هيدرامين، شربت گايافنزين، شربت دكسترومتورفان پی (حاوی دكسترومتورفان و پسودوافدرين)،شربت اكسپكتورانت (حاوی گايافنزين،كلرفنيرامين وپسودوافدرين)، شربت و قرص كلرفنيرامين، قطره بينی فنيل افرين، شربت و قطره دكسترومتورفان بايد به نكات فوق توجه نمود.
• باتوجه به اينكه فرآورده های مورد استفاده جهت رفع علائم سرماخوردگی و سرفه ممكن است حاوی بيش از يك ماده مؤثره باشند، در صورت ضرورت به تجوير برای كودكان حتماً نام مواد موثره و مقدار موجود در فرآورده جهت تنظيم دقيق مقدار مصرف با توجه به سن و يا وزن كودك به دقت بررسی شود.
• دقت نماييد كه در صورت تجويز بيش از يكی از فرآورده های مورد استفاده جهت رفع علائم سرماخوردگی و سرفه ممكن است، مقدار مواد مؤثره مشترك موجود در فرآورده های تجويز شده از حد مجاز فراتر رفته، منجر به مسموميت كودك شود . لذا از تجويز غير ضروری بيش از يك فرآورده حاوی هر يك ازاجزای مذكور برای كودكان اجتناب نماييد.
• فرآورده های مورد اشاره نبايد به منظور كمك به خواب و ايجادحالت خواب آلودگی در كودك مصرف شوند.
• فرآورده های مورد استفاده جهت رفع علائم سرماخوردگی و سرفه فقط به بهبود علامتی بيماری كمك می كنند. اين فرآورده ها علت ايجاد بيماری را رفع نمی كنند و در كوتاه نمودن دوره بيماری كودك نيز مؤثر نيستند.
• به والدين توصيه نماييد كه جهت تنظيم مقدار تجويز شده فرآورده برای كودك از سرنگ، پيمانه يا قاشق های مخصوص اندازه گيری دارو استفاده نمايند و از اندازه گيری مقدار مصرف توسط قاشق های خانگی به دليل استاندارد نبودن اندازه آنها خودداری نمايند.

ادامه مطلب رابادانلود فایل پیوستی مشاهده کنید:

سلول ها و اندام های سیستم ایمنی

سلول ها و اندام های سیستم ایمنی

فرمت: pdf  تعداد صفحات:44

• خونسازی
• سلول های سیستم ایمنی
• اعضای سیستم ایمنی
• مقایسه سلول ها و اعضای لنفاوی از لحاظ تکاملی

بسیاری از سلول ها، اندام ها و بافت های سیستم ایمنی در سرتاسر بدن وجود دارند. آنها از لحاظ عملکرد می توان به دو گروه عمده طبقه بندی نمود. اندام های لنفاوی اولیه که ریز محیط مناسبی را برای شکل گیری و بلوغ لنفوسیت ها فراهم می کنند و اندام های لنفاوی ثانویه که آنتی ژن را معمولاً در بافت های مجاور یا فضاهای عروقی به دام انداخته ومحل هایی هستند که در آنجا لنفوسیت های بالغ به صورت کارآمدی با آنتی ژن واکنش میدهند. عروق خونی و لنفاوی، این اعضا را به هم مرتبط می سازند.

خونسازی

تمام سلول های خونی از یک نوع سلول به نام سلول بنیادی خونساز (HSC) به وجود می آیند. سلول های بنیادی، می توانند به سایر انواع سلول ها تمایز یابند. آنها خود تجدیدشونده بوده و میزان جمعیت خود را با تقسیم سلولی حفظ می کنند. خونسازی در انسان طی هفته های نخست تکوین در کیسه زرده جنینی آغاز می شود. سلول های بنیادی کیسه زرده به سلول های اریتروئیدی اولیه حاوی هموگلوبین جنینی تمایز می یابند. نزدیک ماه سوم حاملگی، سلول های بنیادی خونسار از کیسه زرده به کبد جنینی و سپس طحال مهاجرت می کنند. این دو اندام از ماه سوم تا هفتم حاملگی نقش اصلی خونسازی را برعهده دارند.

پس از آن، تمایز سلول های بنیادی خونساز در مغز استخوان صورت گرفته و در نزدیکی تولد، کبد و طحال خونسازی کمی داشته یا اصلاً خونسازی نمی کنند.

در اوایل خونسازی ، یک سلول بنیادی چند قوه یا خاستگاه سلول پیش ساز میلوئیدو یا خاستگاه سلول پیش ساز لنفوئید میگردد.

سلول های پیش ساز توان خود تجدید شوندگی خود را از دست داده و به یک دودمان خاص سلولی متعهد می شوند. سلول های پیش ساز لنفوئیدی، خاستگاه سلول های T،B و NK می باشند. سلول های پیش ساز میلوئیدی باعث ایجاد گلبول های قرمز خونی ،طیف وسیعی از گلبول های سفید (نوتروفیل ها، ائوزینوفیل ها، بازوفیل ها ، منوسیت ها، ماستسل ها وسلول های دندریتیک) و مگاکاریوسیت ها می باشند. در مغز استخوان، سلول های خونی ونوادگان حاصل از آنها در شبکه ای از سلول های استرومایی رشد ، تمایز و بلوغ می یابند.

سلول های استرومایی با فراهم کردن ریز محیط القا کننده خونسازی (HIM) که شامل سلول های ماتریکس و عوامل تقویت کننده رشد و تمایز می باشند، تأثیر به سزایی در تمایز سلول های بنیادی خونساز دارند. بسیاری از این عوامل رشد ، عوامل محلولی هستند که با انتشار به سلول های هدف می رسند، اگر چه سایر آنها مولکول های غشایی روی سلولهای استرومایی هستند که نیازمند تماس مستقیم سلول – سلول می باشند.

در طول خونسازی ، از شمار اندکی سلول های بنیادی خونساز و طی عبور از مراحل پیچیده تمایز، اریتروسیت ها و انواع گوناگون سلول های سفید خونی به وجود می آیند. چرا یک چنین مراحل پیچیده ای برای تولید سلول های خونی لازم است؟ در سرتا سر طول عمر،یک شخص حدود ده به توان شانزده سلول خونی تولید می کند و این امر نیازمند تقسیم های فراوانی سلولی می باشد. جان دیک اشاره نمود که تقسیم سلولی در معرض خطا بوده و فرصتی را برای ایجاد جهش در ژنوم فراهم می آورد که برخی از آنها ممکن است منجر به سرطان شوند. او پیشنهاد نمود که برای به حداقل رساندن چنین حوادث مصیبت باری، سیستم خونساز یک ابتکار هوشمندانه به خرج داده است؛ بدین صورت که تمایز سلولی به جای این که مستقیماً در خود جمعیت سلول بنیادی خونساز صورت بگیرد، بیشتر در پیش سازهای تمایز یافته تر انجام می گیرد. این پیش سازهای تمایز یافته تر،خود تجدید شونده نمی باشند وسلول های بالغ خونی تشکیل شده از آنها قادر به تقسیم نبوده و یا تنها تحت شرایط خاصی تقسیم می شوند. در نتیجه، احتمال ایجاد سرطان در سلول های بنیادی خونساز و نوادگان نزدیک تر به آنها، بسیار پایین می آید، هر چند که این احتمال به صفر نمی رسد.

خونسازی در سطح ژن تنظیم می شود

تکوین سلول های بنیادی خونساز چند قوه به انواع مختلف سلول ها، نیازمند بیان مجموعه ای از ژن های تعیین کننده دودمان و ژن های اختصاصی دودمان در زمان مناسب و با نظم خاص می باشد. پروتئین هایی که توسط این ژن ها تولید می شوند، اجزای ضروری شبکه های تنظیمی هستند که تمایز سلول های بنیادی را هدایت می کنند. فناوری تخریب ژن،یکی از قوی ترین روش های موجود برای تعیین نقش ژن های خاص در طیف وسیعی از مراحل بوده و سهم به سزایی در تشخیص عملکرد بسیاری از ژنهای تنظیم کننده خونسازی دارد. اگرچه راه درازی تا درك کامل این امر باقی مانده، ولی با تخریب هدف دار و سایر روش ها، برخی از عوامل رونویسی که نقش مهمی در خونسازی دارند، شناسایی شده اند.

برخی از این عوامل رونویسی روی بسیاری از دودمان های خونساز مختلف تأثیر می گذارندو برخی دیگر، تنها روی یک دودمان مؤثر می باشند. یکی از عوامل رونویسی که روی چندین دودمان اثر می گذارد، GATA-2 می باشد. یک ژن کارآمد GATA-2 که این عامل رونویسی را تولید می کند، برای تکوین دودمان های میلوئید، لنفوئید و اریتروئید ضروری می باشد. همان گونه که انتظار می رود، جانورانی که این ژن در آنها تخریب شده، طی تکامل جنینی از بین می روند. در مقایسه باGATA-2 عامل رونویسی دیگری به نام Ikaros، تنها برای تکوین سلول های رده لنفوئید مورد نیاز می باشد.

هرچند که موش هایی که ژن Ikaros تخریب شده دارند، میزان قابل توجهی از سلول های T، Bو NKها تولید نمی کنند، ولی تولید اریتروسیت ها، گرانولوسیت ها و سایر سلول های رده میلوئید در آنها دچار نقص نمی باشد.

این موش ها در طی تکوین جنینی زنده می مانند اما به شدت از لحاظ ایمنی دچار نقص می باشند و در سنین ابتدایی در اثر عفونت می میرند. تنظیم کننده رونویسی دیگر باBmi-1 یک سرکوبگر رونویسی بوده و شاخص کلیدی برای توانایی خود تجدید شوندگی سلول های بنیادی خونساز می باشد. وقتی این ژن تخریب شود، مو شها طی دو ماه پس از تولدمی میرند. علت مرگ، احتمالاً نقص مغز استخوان در تولید سلول های سفید و قرمز خونی می باشد. این نقص با فقدان خود تجدید شوندگی سلول های بنیادی خونساز نشان داده میشود.

ادامه مطلب رابادانلود فایل پیوستی مشاهده کنید:

(دیالیز در خانه) Home Hemodialysis

(دیالیز در خانه) Home Hemodialysis

فرمت: pdf  تعداد صفحات:17

مطالعات دياليز در خانه به سال 1960 برميگردد كه مشاهده نمودند، اين بيماران نيمه عمر و كيفيت زندگی بهتر نسبت به روشهای ديگر دياليز دارند . حتی از نظر هزينه نسبت به دياليز در مراكز ارزانتر است . اين يافته ها منجر به اين شد كه تعدادی از محققان اعتقاد پيدا كنند كه همودياليز در خانه بهترين روش درمانی جايگزينی غير از پيوند كليه می باشد.

تاريخچه دياليز روزانه

در اوايل دياليز، نفرولوژيست ها عمدتاً در كاهش اوره تمركز داشتند . زيرا معتقد بودندكه اوره پائين نشان دهنده كفايت در برداشت املاح اورمی است . در سال 1970 اين توجه منجر به جلسات كوتاه با ميزان كليرانس بالا شد . بهرحال علاوه بر تأثير در مقدار اوره برداشتی توليد اوره نيز يك فاكتور طول عمر است كه بايد مدنظر قرار گيرد . انواع رژيم های دياليز نمی تواند كفايت لازم را بعلت عدم تعادل بين بافت و خون ايجاد نمايد و منجر به كليرانس كمتر املاح از حد قابل انتظار می گردد. در طی اين سالها تعدادی از نفرولوژيست ها در امريكا و اروپا و حتی اخيراً Kjellstrand و Ing به سرانجام كلينيكی بيماران توجه نمودند و اين منجر به پيشرفت دياليز روانه گرديد.

اولين گزارشات از اين روش توسط Depalma در سال 1969 منتشر شده است كه پارامترهای مختلف تغذيه، فشار خون توسط 5 نوبت دياليز 5-4 سال بهبود يافته است .

چند سال بعد در 1972 Bonomini و همكارانش گزارشاتی از تجربياتشان با دياليز متوالی در 6 بيمار ايتال يايی دادند . در اين روش نه تنها فشار خون بهتر كنترل شد، بلكه علائم اورمی و حتی آنمی كمتر بوده است . بعد يك دهه برنامه(Daily Home Hemodialysis) DHHD توسط Buon Cristiani در سال 1982 مورد بازبينی قرار گرفت . گرچه با اين روش اوليه KT/V هفتگی 1/7-1/5 بوده ولی با افزاش KT/V به 3/6-2/7 در سال 1991 سرانجام كلينيكی بهبود يافته است . در سال 1994 Uldall و Pierratos برنامه همودياليز شبانه آهسته شامل 6 بار در هفته به مدت 8 ساعت در طول شب را عنوان نمودند . اين روش در خانه در طول خواب با كاهش فلوی دياليزيت در حد 100 سی سی در دقيقه صورت گرفت . با اين روش نه تنها كيفيت زندگی و فشار خون بهبود يافت، بلكه برداشت فسفات و بتادو ميكروگلوبين نيز افزايش يافت . در سال 1995 يك گروه در اتريش دياليز در خانه 5 بار در هفته را در يك بيمار به مدت يك سال اجرا نمودند .

در همين سالها DHHD در سه بيمار ديگر صورت گرفت. گرچه بررسی همه اثرات متابوليك انجام نشد، ولی وضعيت كلی بيماران بهبود يافت و همه آنها خواستار تداوم برنامه روزانه شدند . در سالهای اخير برنامه ديگری بصورت چند مركزی در امريكا و اروپا شروع شد.

شيوع دياليز در خانه

تعداد بيماران با برنامه ديا ليز در خانه در طی 33 سال گذشته در آمريكا كاهش يافته وحتی كمتر از ساير كشورهاست . بر طبق اطلاعات سيستم 2006 امريكا تنها 0/25، 0/4، 0/06 بروز همه بيماران ESRD، شيوع همه بيماران ESRD و همه بيماران دياليزی در سال 2004 به ترتيب تحت برنامه همودياليز در خانه قرار گرفتند . شيوع همودياليز در خانه در2001 تا 2003 از صفر در ميليون در پرتقال تا 58/4% در ميليون در نيوزلند متغير بوده است. در امريكا ميزان همودياليز در خانه 6/7 ميليون در جمعيت (pmp) می باشد. در فرانسه شيوع از صفر تا 40/5 PmP در نقاط مختلف ديده ميشود . در استر اليا بين 74/5 و 5/1 PmP و در فنلاند كه در سال 1998 همودياليز در خانه را نداشتند . در سال 2003 به 8/8 PmP رسيده كه بيش از فرانسه، استراليا و نيوزلند بوده است . شيوع همودياليز در خانه با دياليز صفاقی ارتباط مثبتی دارد ولی با شيوع نفروپاتی ديابت، مليت و يا ازدحام جمعيت ارتباطی ندارد.

دلايل جهت كاهش شيوع همودياليز در خانه

1. كاهش جمعيت ناتوان كه كانديد اين روش هستند، بخصوص افراد مسن و بيمار وآنهايی كه ESRD بدنبال ديابت يا مشكلات شديد عروقی دارند.
2. نبودن تمايل و تجربه همودياليز در خانه توسط نفرولوژيست ها
3. نگرانی بيمار بعلت عدم مراقبت توسط پرستار و وجود اطلاع كم از عوارض و فوايد اين روش
4. كم بودن تعداد افراد با تجربه در دسترس جهت آموزش
5. افزايش مراكز دياليز

انواع مختلف همودياليز در خانه

1. Conventional home hemodialysis: سه بار در هفته به مدت 3 الی 4 ساعت يا طولانی تر، بيمار و اطرافيانش برای مراقبت آموزش می بينند كه ظرف چند هفته تا چند ماه می باشد.
2. SDHH)Short daily home hemodialysis): تا 7 بار در هفته هر بار حداقل 2 ساعت بيمار و اطرافيانش بيش از چند هفته آموزش می بينند . بخاطر روزانه بودن نياز به برداشت مايع در هر زمان كمتر است و منجر به كاهش علائمی نظير سردرد، تهوع، كرامپ و حتی قطع دياليز ميگردد.
3. NHHD)Nocturnal home hemodialysis): دياليز طولانی و آهسته در طول شب وقتی بيمار خواب ميباشد . ميتواند شش بار در هفته يا يك شب در ميان باشد كه براساس نظر پزشك خواهد بود . زمان دياليز بين8-6 ساعت است . بيمار و اطرافيانش بيش از چندهفته آموزش می بينند . در بعضی از مراكز اطلاعات از ماشين دياليز با تلفن و يا اينترنت دريافت ميشود. ساعت بيشتر دياليز در هفته منجر به برداشت بهتر مواد زائد می گردد.
4. تركيب Daily and Nocturnal home hemodialysis: كه براساس نياز بيمار، وضعيت دارويی و ماشين دياليز می باشد.

تفاوت بين روشهای مختلف همودياليز در خانه

• در مقايسه با ساير روشها، همودياليز شبانه فشار روی قلب را می كاهد، چون دور پمپ كمتر از دياليز متناوب و حتی دياليز كوتاه در طول روز است. 200 تا 300 سی سی در دقيقه در مقابل 400-300 سی سی در دقيقه
• در مقايسه با ساير روشها، دياليز شبانه كليرانس بالاتر مولكولهای بزرگ و متوسط را ايجاد می نمايد كه محدود به انتشار است.
• همودياليز شبانه و دياليز كوتاه روزانه كفايت دياليز بهتری نسبت به دياليز صفاقی وهمودياليز متناوب ايجاد می كنند.
• دياليز شبانه و روزانه كوتاه مدت از شيفت مايع بعد دياليز كه منجر به كرامپ و تهوع می شود، جلوگيری می نمايند.
• دياليز كوتاه روزانه منجر به كاهش استئوديستروفی كليوی می گردد.

فوايد دياليز شبانه

1. كنترل بهتر فشار داروهای كمتر فشار خون
2. اجتناب از افت فشار خون حين دياليز
3. انرژی بهتر و احتمال كمتر قطع درمان
4. كاهش شيوع آپنه در خواب يا بهبود خواب
5. ارزانتر بودن
6. محدوديت كمتر رژيم غذايی
7. كنترل بهتر دياليز و زندگی بهتر
8. طول عمر طولانی تر
9. بهبود وضعيت كارديووازكولر و هيپرتروفی بطن چپ

اشكالات دياليز شبانه در خانه

1. نياز به آموزش 6 بار در هفته
2. ايجاد استرس در اطرافيان
3. نياز به فضا جهت ماشين دياليز
4. قطع سيستم هشدار دهنده در خواب

روشهای احتمالی برای برگرداندن كاهش همودياليز در خانه

1. تعيين سريع بيماران مستعد از نظر همودياليز در خانه
2. ارجاع سريع جهت آموزش
3. گذاشتن سريع فيستول
4. گذاشتن دقت بيشتر توسط پزشك و پرستار جهت بيمار در مورد دانش روشها، حمايت و ارتباط
5. برنامه های آموزشی اجباری بصورت بحث و پرسش برای همه بيماران Pre-ESRD
6. پيشرفت مراكز همودياليز در خانه جهت آموزش
7. روشهای جديد و دستيابی به عروق و تكنيك های جديد برای افزايش مقدار دياليز
8. تكنولوژی جديد برای ساده تر شدن و بی خطر بودن دياليز جهت بيمار
9. شناخت اينكه هزينه اين روش كمتر از دياليز در مركز است
10. تغيير در سياست های بخش مراقبت
11. كاهش ترس بيمار از نصب كردن دستگاه، روش همودياليز، ايزوله بودن و يا فيستول وتكنيك

بنابراين لازم است سيستم هشدار دهنده و مانيتورينگ دقيق صورت گيرد و همچنين نگرانی بيمار در جهت تصفيه آب نيز كاهش می يابد . در رابطه با سيستم هشدار دهنده نكات زير اهميت دارند:

1. اطمينان جهت جلوگيری از قطع ارتباطات خونی
2. هشدار جهت تعيين مايع (خون يا دياليزيت) و تعيين كننده نم در محل ارتباط است
3. برنامه نرم افزار جهت ارتباط با اينترنت جهت مانيتورينگ
4. مانيتورينگ مركزی و كنترل فشار خون، نبض و فشارهای شريانی وريدی
5. هشدار دهنده های حساس و بلند مدت جهت پاسخ

ادامه مطلب رابادانلود فایل پیوستی مشاهده کنید: