بخش بهداشت مدارس از كتاب جامع بهداشت عمومی

بخش بهداشت مدارس از كتاب جامع بهداشت عمومی

فرمت: pdf  تعداد صفحات:26

فهرست مطالب

• اهداف درس
• واژگان كليدی
• بيان مسئله
• سير تاريخی بهداشت مدارس در كشورهای مختلف و ايران
• تاريخچه بهداشت مدارس در كشورهای مختلف
• تاريخچه بهداشت مدارس و تحولات سازمانی آن در ايران
• اهميت، اهداف و راهبردهای اساسی بهداشت مدارس
• اصول كلی خدمات بهداشت مدارس
• آموزش بهداشت مدارس
• مراقبت بهداشتی و درمانی دانش آموزان
• تدارك، نظارت بر ايمنی و بهداشت محيط مدرسه
• نظارت بر تغذيه دانش آموزان
• آموزش بهداشت در مدارس
• آموزش مهارت های زندگی
• ارتقاء بهداشت مدارس
• تغذيه در مدارس
• ايمنی و بهداشت محيط مدارس
• پيشگيری از حوادث دانش آموزان
• خدمات بهداشتی درمانی لازم در مدارس
• نقش و اهميت مشاركت دانش آموزان، اولياء آن ها و كاركنان مدارس در خدمات بهداشت مدارس
• شاخص های بهداشت مدارس
• كليات ارزشيابی و پژوهش در بهداشت مدارس
• منابع

اهداف درس

پس از يادگيری اين مبحث، فراگيرنده قادر خواهد بود :

• سابقه بهداشت مدارس در ايران را بيان كند
• اهميت، اهداف و راهبردهای اساسی بهداشت مدارس را شرح دهد
• مفاهيم و اصول خدمات بهداشتی مدارس را توصيف كند
• آموزش بهداشت در مدارس را توصيف نمايد . و مواردی را كه بايد جزء برنامه ملی آموزش بهداشت باشدليست كند
• مهارت های زندگی را بيان كرده آموزش مهارت های سالم زيستن در مدارس را فهرست كند
• تعريف ارتقاء بهداشت مدرسه را بيان كند
• اصول تغذيه در سنين مدرسه و تغذيه در مدرسه را شرح دهد
• عناوين امكانات بهداشتی و ايمنی و مشخصات بهداشت محيط مدرسه را شرح دهد
• اهميت و راه های اساسی پيشگيری از حوادث در مدرسه و راه مدرسه را ارائه نمايد
• دانش آموز سالم و نيازهای اساسی بهداشتی او را بشناسد
• نقش و اهميت مشاركت دانش آموزان، اولياء مدرسه و والدين را در ارتقاء بهداشت مدرسه توصيف كند
• كليات ارزشيابی و پژوهش در بهداشت مدارس را توضيح دهد
• شاخص های مهم بهداشت مدارس را توضيح دهد.

واژه های كليدی

مدرسه، دانش آموز، بهداشت مدارس، ارتقاء بهداشت مدارس، آموزش بهداشت مدارس، مهارت های سالم زيستن، خدمات بهداشتی مدارس، تغذيه سنين مدرسه، حوادث در مدرسه، شاخص های بهداشت مدارس

بيان مسئله

كشور ايران با جمعيت دانش آموزی 18 ميليون نفر، يكی از جوانترين جوامع معاصر می باشد و لذا درجامعه ای با اين ساختار جمعيتی، بهداشت آموزش دو موضوع مهم پيش روی برنامه ريزان و سياستگذاران خواهدبود. از سويی كودكان، سرمايه های اصلی كشور هستند و پرورش آن ها از هدف های اصلی برنامه های توسعه اجتماعی، اقتصادی می باشد . برای دستيابی به اهداف توسعه بايد تامين بالاترين سطح سلامت جسمی، روانی،اجتماعی ومعنوی كودكان به عنوان ضرورت و اولويت برنامه های توسعه ای مورد توجه قرار گيرد . بعد از خانواده،مدرسه مهمترين نقش را در سلامت كودك دارد . دانش آموز در مدرسه علاوه بر يادگيری مهارت خواندن و نوشتن دانش ها، نگرش ها و رفتارهای جديد را می آموزد اين رفتارها علاوه بر تاثير بر سلامت فردی، نقش تعيين كننده درسلامت خانواده و جامعه دارد . برای توسعه سلامت دانش آموزان و كاركنان مدرسه، خانواده ها و افراد جامعه مدرسه جايگاه ويژه ای است . كودك ساعات زيادی را در مدرسه بسر می برد، در آنجا رشد می يابد و تكامل پيدا می كند .

بنابراين آشنا ساختن كاركنان رده های مختلف بهداشتی با بهداشت مدارس امری ضروری است . تا ضمن كسب توانايی لازم برای اجرای مطلوب برنامه های بهداشت مدارس، قادر باشند با انجام وظايف خود در جنبه آموزش معلمين و خانواده ها در باره ی موضوعات بهداشتی مدارس و دانش آموزان، رسالت خويش را در تحقق اهداف بهداشتی محقق سازند . اين بخش به گونه ای تدوين شده است كه فراگير پس از مطالعه با برخی مفاهيم و اصول كلی بهداشت مدارس آشنا شده و قادر به ارائه آن ها به گروه هدف باشد.

1_ سير تاريخی بهداشت مدارس در كشورهای مختلف و ايران

الف تاريخچه بهداشت مدارس در كشورهای مختلف

توجه به اهميت و پرورش بهداشت مدارس در كشورهای مختلف جهان همزمان نبوده است و از نظرتاريخی كيفيت عمل و برنامه ريزی و فعاليت های بهداشت مدارس در كشورهای مختلف متفاوت می باشد. شايد اولين اقدام در زمينه بهداشت مدارس مربوط به كشور فرانسه باشد، اين كشور همراه طرح آموزش علمی خود درسال 1793 ميلادی ماده ای را در رابطه با بهداشت مدارس و انتخاب يك نفر پزشك به عنوان مسئول بهداشت مدارس به تصويب رساند.

در ايالات متحده آمريكا ويليام الكوت (Alcott) اولين اقدام در زمينه بهداشت مدرسه را در سال 1837 و در باره نحوه ساختمان و محيط مدرسه نمود.

در كشور هلند بهداری آموزشگاه ها در سال 1868 با استخدام دو نفر پزشك پايه گذاری شد، و سپس درسال 1942 اولين قانون مربوط به بهداشت مدارس به تصويب رسيد.

در انگلستان آغاز كار بهداشت مدارس از سال 1907 و تحت نظارت ادارات آموزش محلی درآمد، در سال 1919رياست پزشكان وزرات بهداری با حفظ سمت به رياست بهداشت مدارس نيز مصوب شد و در بيشترمدارس محل خاصی هم برای كادر بهداشتی در نظر گرفته شد.

ب تاريخچه بهداشت مدارس و تحولات سازمانی آن در ايران

در سال 1290 شمسی مدارس جديد در ايران تاسيس گرديد در سال 1293 هياتی از پزشكان ايرانی و اروپايی مقيم تهران تشكيلاتی به نام مجلس حفظ الصحه برای مراقبت بهداشت عمومی بوجود آوردند . در اواخر همين سال دكتر علی اكبر خان (اعتمادالسلطنه) به سمت مفتش صحی مدارس منصوب شد.

در سال 1314 سازمانی بنام “صحيه مدارس ” در وزارت معارف و اوقاف و صنايع مستظرفه آنزمان بوجود آمد. اين اداره در سال 1318 ضميمه دانشكده پزشكی تهران گرديد . آيين نامه بهداری مدارس در سال 1315 دردو فصل و بيست و يك ماده تصويب گرديد . در سال 1320 دو باره به عنوان دفتر كل بهداری آموزشگاه ها به تشكيلات وزارت معارف پيوست و پس از آن به اداره كل بهداری آموزشگاه ها تغيير نام داد.

در سال 1326 صحيه مدارس، مجددا ضميمه وزارت فرهنگ شد . در سال 1348 سازمان اداره بهداری آموزشگاه های كل كشور به اداره كل بهداری آموزشگاه های كشور تغيير نام يافت و در سال 1350 به منظور تربيت نيروی انسانی برای اولين بار دوره دو ساله آموزش مراقبين بهداشت برقرار گرديد . در اسفند ماه سال 1375 اداره كل بهداری آموزشگاه ها با تغيير نام به اداره كل بهداشت مدارس، از وزارت آموزش و پرورش جدا و ضميمه وزارت بهداری شد . پس از مدتی اين اداره كل منحل و بهداشت مدارس بخشی از فعاليت های اداره كل بهداشت خانواده را تشكيل داد . در سال 1373 بعد از انتقال مراقبين بهداشت به آموزش و پرورش، بهداشت مدارس از اداره كل بهداشت خانواده م نتزع گرديد و به صورت اداره مستقل در وزارت بهداشت و درمان فعاليت نمود . در سال 1379 با تصميم معاون بهداشتی وقت بهداشت مدارس ضميمه دفتر بهداشت دهان و دندان گرديد . در حال حاضر با تصويب ساختار تشكيلاتی جديد وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشكی وظيفه بهداشت مدارس قانونا به عهده دفتر سلامت جوانان و مدارس می باشد.

2_ اهميت، اهداف و راهبردهای اساسی بهداشت مدارس

1 _2_ اهميت بهداشت مدارس

مدرسه به عنوان يك ساختار اجتماعی، برای آموزش، محيطی را فراهم می نمايد كه كودك در آن سال های حساس زندگی خود را سپری می كند . هنگامي كه كودك، دبستان را آغاز می كند شش سال از عمرش گذشته است و از محيط خانه به واحد اجتماعی مدرسه وارد و با محيط و با خطرات تهديد كننده سلامتی، تماس بيشتری پيدا می كند . كودك در مدرسه، فردی از افراد جامعه كوچك مدرسه است، به علاوه عضوی از اعضاء يك خانواده نيز می باشد كه مجموع آن ها جامعه واجتماع را تشكيل می دهد لذا با ارائه خدمات در مدارس خدمات بهداشتی به جامعه نيز گسترش می يابد . بهداشت مدارس در سياست بهداشتی و راهبرد كلی سرمايه گذاری های بهداشتی درمانی كشور و مجموعه برنامه های توسعه و رفاه اجتماعی جايگاه و اهميت ويژه دارد زيرا:

• مدرسه بعد از خانواده مهمترين نقش را در سلامت كودك دارد . دانش آموز در مدرسه علاوه بر يادگيری مهارت خواندن و نوشتن، اطلاعات، نگرش ها و رفتارهای جديد را می آموزد.
• بيش از 18 ميليون دانش آموز در 9700 آموزشگاه سراسر كشور در كنار 900000 معلم به تحصيل اشتغال دارند، به علاوه نزديك به دو سوم از مدارس به ويژه مدارس ابتدايی در نقاط روستايی كشور استقرار دارند. كثرت جمعيت دانش آموزان و وضعيت پراكندگی و استقرار مدارس بيانگر اهميت بهداشت مدارس می باشد.

ادامه مطلب رابادانلود فایل پیوستی مشاهده کنید: