سیستم عصبی خودکار

سیستم عصبی خودکار

فرمت: pdf  تعداد صفحات:35

منحنی مقدار-پاسخ

-این منحنی، تحت تاثیر تعداد گیرنده هایی است که قبل از وقوع اثر دارو، باید اشغال شوند.

-هرچه شیب منحنی مقدار- پاسخ یک دارو تندتر باشد (مثل هوشبرهای استنشاقی و شل کننده های عضلانی)، یعنی برای ایجاد اثرات دارویی، اشغال اکثریت گیرنده ها، لازم است و همچنین تفاوت غلظت درمانی و سمی این دارو کمتر می باشد. همچنین در این داروها افزایش اندکی در مقدار دارو باعث افزایش زیادی در اثر دارو میشود.

فارماکوکینتیک هوشبرهای استنشاقی:

-فارماکوکینتیک هوشبرهای استنشاقی به:

1. توصیف برداشت (جذب) آن ها از آلوئول ها به داخل گردش خون سیستمیک
2. توزیع در بدن
3. حذف نهایی از طریق ریه ها یا متابولیسم (به طور عمده در کبد)می پردازد.

-با کنترل فشار نسبی دمی (PI) یک هوشبر استنشاقی، شیبی تشکیل می شود تا هوشبر از دستگاه بیهوشی به جایگاه عملش یعنی مغز تحویل داده شود.

-هدف اصلی بیهوشی استنشاقی، دستیابی به یک فشار نسبی ثابت و مطلوب هوشبر درمغز (Pbr) است.

-مغز و همه بافت های دیگر، در تعادل با فشار نسبی هوشبر استنشاقی تحویل داده شده به آن ها توسط “فشار خون شریانی ” (Pa) هستند. به همین صورت، خون با “فشار نسبی آلوئولی ” (PA) هوشبر در تعادل است :

یعنی :

PI ↔ PA ↔ Pbr

PI = فشار نسبی دمی

PA = فشار نسبی آلوئولی

Pbr = فشار نسبی مغز

-فشار نسبی آلوئولی (PA) ثابت و مطلوب، یک روش غیر مستقیم اما مفید برای کنترل فشار نسبی مغزی (Pbr) است .

*تعیین PA و Pbr یک هوشبر استنشاقی در نهایت به صورت زیر محاسبه میشود:

-ورودی (مقدار تحویلی) به داخل حبابچه، منهای برداشت دارو (مقدار غیر قابل برگشت)به داخل خون شریانی ریه.

-در کل یعنی ما چقد دارو تحویل ریه میدهیم و ریه چقدر از آن را برمیدارد.

حال این مقدار ورودی به 3 عامل بستگی دارد:

1. فشار نسبی دمی یا PI
2. تهویه ی حبابچه ای یا VA
3. مشخصات سیستم تنفسی

و برداشت هوشبرها هم به 3 عمل بستگی دارد:

1. محلولیت
2. برون ده قلبی یا CO
3. اختلاف فشار نسبی حبابچه و ورید

توضیح PI:

-هنگام القای بیهوشی، تجویز دوز بالای هوشبر استنشاقی لازم است، چون همانطور که گفتیم، هدف اولیه ی بیهوشی استنشاقی، دستیابی به فشار نسبی مغزی ثابت و بهینه است.

وقتی که ما هوشبر را تحویل ریه میدهیم میزان هوشبر در خون و مغز، صفر است پس برای ایجاد تعادل، هوشبر باید وارد خون و مغز شود و به همین دلیل مقدار هوشبر درریه کم میشود پس ما در ابتدای بیهوشی، دوز (بهتره بگیم MAC ) داروی استنشاقی را بالا میبریم تا این تعادل سریعتر ایجادشود و القا سریعتر باشد. (البته بعد از مدتی بایدمقدار دارو رو کم کنیم، چون بعد از مدتی، ریه، خون و مغز به تعادل رسیده اند!!!)

توضیح تهویه ی حبابچه ای:

-افزایش VA مثل افزایش PI هست که اثر برداشت دارو توسط خون را جبران میکند یعنی مقدار داروی بیشتری وارد ریه میشود.

توضیح مشخصات سیستم تنفسی بیهوشی:

مشخصات دستگاه بیهوشی که بر PA تاثیر دارند =

1. حجم دستگاه (به صورت بافری برای کاهش PA عمل میکند ولی توسط جریان زیاد ازدستگاه بیهوشی، جبران میشود).
2. جریان گاز از دستگاه بیهوشی
3. محلولیت هوشبر استنشاقی در جزء لاستیکی دستگاه.

-در ابتدای بیهوشی، حلالیت هوشبرها در اجزا لاستیکی دستگاه، سرعت افزایش PA راکند میکند و در انتهای بیهوشی که گازها بسته میشوند، این گازهای حل شده، شروع به آزاد شدن میکنند و این بار سرعت کاهش PA را کم میکنند. (یعنی عکس القاء)

توضیح محلولیت:

در اینجا، با دو مفهوم

1. “ضریب تفکیک خون به گاز”
2. “ضریب تفکیک بافت به خون”
   آشنا میشویم.

-در کل، ضریب تفکیک، چگونگی توزیع هوشبر استنشاقی بین دو فاز را نشان میدهد که فشار نسبی برابری با هم دارند.

با یک سوال و جواب، کاملا قضیه را روشن میکنیم:

سوال: ضریب انفکاک خون به گاز، 10 هست. این جمله به چه معنی است؟

جواب: یعنی وقت فشار نسبی هوشبر در هر دو فاز گاز و خون برابر باشد، غلظت هوشبر درخون برابر 10 و در گاز حبابچه ای، برابر 1 هست.

وقتی ضریب تفکیک خون به گاز بالا باشد، یعنی باید مقدار زیادی از هوشبردر خون حل شود تا Pa با PA به تعادل برسد.

-ضریب تفکیک بافت به خون، زمان لازم برای تعادل بافت با Pa را تعیین میکند.

-این زمان را میتوانیم با استفاده از زمان ثابت (مقدار هوشبر استنشاقی که در بافت قابل جذب است تقسیم بر جریان خون بافتی) برای هر بافت محاسبه کنیم.

نکته: ضریب تفکیک مغز به خون برای هالوتان و ایزوفلوران =4-3 دقیقه و برای N2O،سووفلوران و دسفلوران، 2 دقیقه است.

-تعادل کامل هر بافت از جمله مغز، به 3 ثابت زمان نیاز دارد. یعنی برای اینکه مثلادسفوران خون شریانی با مغز به طور کامل به تعادل برسد، به 12 دقیقه زمان نیاز دارد.

توضیح برون ده قلبی:

-برون ده بالا (مثل ترس) باعث برداشت سریع هوشبر می شود که سرعت افزایش PA والقای بیهوشی را کند میکند و بلعکس.

-تهویه ی کنترله ی ریه ها که باعث افزایش تهویه و کاهش بازگشت وریدی میشود،سرعت افزایش PA را از طریق افزایش ورودی (افزایش VA) و کاهش برداشت (کاهش CO )، شتاب می بخشد.

توضیح فشار نسبی حبابچه و ورید:

-بافتهای با خون رسانی بالا (قلب، مغز، کلیه و کبد) کمتر از 10 درصد توده ی بدن راتشکیل میدهند ولی حدود 75 برون ده قلبی را به خودشان اختصاص میدهند و به سرعت با Pa به تعادل میرسند و پس از 3 ثابت زمان، حدود 75 درصد خون برگشتی ازاین اعضا، فشار نسبی مساوی با PA دارد (یعنی اختلاف فشار کم است).

-اما قضیه ی فوق برای عضلات اسکلتی و چربی که تقریبا 70 درصد توده ی بدن راتشکیل میدهند و تقریبا 25 درصد برون ده قلبی را دارند، صادق نیست و این محل ها به عنوان مخزن عمل میکنند و احتمالا هیچ وقت بافت چربی و هوشبر استنشاقی در خون شریانی، به تعادل نمیرسند.

اثر گاز دوم:

-توانایی برداشت حجم زیاد یک گاز (گاز اول) را در تسریع میزان افزایش فشار نسبی آلوئولی یک گاز همراه که به صورت همزمان تجویز شده (گاز دوم) است را اثر گاز دوم میگویند.

-به زبان ساده؛ مثلا برداشت حجم زیاد N2O ، باعث افزایش برداشت گازهایی میشود که به صورت همزمان تجویز میشوند.

-مثلا یک ماشین (گاز اول) و شما (گاز دوم) از یه مسیری رد می شوید ! بعد ماشین (N2O)! می آید و شما (گاز دوم) رو با سرعت بیشتری میبرد !!! (در اصل مسیر هر دو یکیست ! ولی ماشینی که شما را سوار میکند، سرعت شما را می افزاید.)

-وقتی N2O تجویز میشود، PaO2 به صورت گذرا در حدود 10 % افزایش پیدا میکند که این همان اثر گاز دوم می باشد.

نکته: اکسید نیترو باعث غیر فعالسازی آنزیم متیونین سنتتاز میشود. این آنزیم، متابولیسم فولات و ویتامین B12 را تنظیم میکند.

-البته تاثیر غیرفعال شدن این آنزیم در بسیاری از بیماران، جزئی است ولی در بیماریهای شدیدتر ممکن است باعث عوارض عصبی و خونی شود.

انتقال N2O به فضاهای بسته ی گازی:

-ضریب انفکاک خون – گاز اکسید نیترو، 34 برابر بزرگتر از ضریب انفکاک خون – گازنیتروژن است. این قابلیت انحلال متفاوت به این معنی است که اکسید نیترو، 34 برابرسریعتر از نیتروژن خون را ترک و وارد حفره ی پر از هوا میشود.

-این انتقال سریعتر باعث افزایش حجم یا افزایش فشار خواهد شد.

-ورود اکسید نیترو به فضایی که با دیواره ی قابل اتساع احاطه شده (مثل گازروده ای، پنوموتوراکس، حباب های ریوی و آمبولیسم هوا)، باعث گسترش فضای گازی میشود ولی اگه به فضایی وارد شود که با دیواره ی غیرقابل اتساع احاطه شده باشد(مثل گوش میانی، بطن های مغزی و فضای ساب دورال فوق چادرینه ای)، باعث افزایش فشار میشود.

ادامه مطلب رابادانلود فایل پیوستی مشاهده کنید: